Trzęsienie ziemi z 5 czerwca 1443 roku miało silne odczucia na szerokim obszarze. W Brzegu część sklepienia kościoła pw. św. Mikołaja uległa zawaleniu, a w Krakowie runął dach kościoła św. Katarzyny. Wstrząsy odczuto także w Pradze oraz na Węgrzech.
Jak relacjonował krakowski kronikarz Jan Długosz, trzęsienie było szczególnie silne w Królestwie Polskim, Węgierskim i Czeskim, powodując zniszczenia wież oraz murowanych budowli. Nawet mocne domy chwiały się, a rzeki zupełnie wyschły z powodu wstrząsów. Epicentrum kataklizmu prawdopodobnie znajdowało się w rejonie Kotliny Dzierżoniowskiej lub Wzgórz Strzelińskich, a jego siła mogła wynosić od 6 do 8 stopni w skali Richtera.
Przyczyny trzęsienia ziemi w Sudetach
Sudety, uznawane za górski region o niskiej aktywności sejsmicznej, mogą w wyjątkowych sytuacjach wykazywać drgania. Głęboko pod powierzchnią znajduje się Sudecki Uskok Brzeżny. Jak informuje Maciej Cierniak, współautor portalu Góry Tajemnic, blok sudecki powoli „wspina się” na blok przedsudecki, co prowadzi do akumulacji naprężeń.
W miarę upływu czasu, gdy naprężenia przekraczają wytrzymałość skał, dochodzi do gwałtownego ruchu, który odczuwamy jako trzęsienie ziemi. Takie zjawiska na Śląsku występują co kilka stuleci. Zgodnie z informacjami Geoparku Przedgórze Sudeckie, wcześniejsze znaczące trzęsienia miały miejsce w 1590 i 1895 roku. Trzęsienie z 1590 roku mogło być przyczyną przechylenia się Krzywej Wieży w Ząbkowicach Śląskich.
Obecnie wstrząsy w Sudetach są znacznie słabsze.
Jak postępować podczas trzęsienia ziemi?
Choć prawdopodobieństwo kolejnego trzęsienia jest niewielkie, warto znać zasady postępowania. Oto zalecenia Ministerstwa Spraw Zagranicznych dla turystów w obszarach sejsmicznych.
W przypadku przebywania w pomieszczeniu:
- Połóż się na ziemi i osłoń głowę.
- Jeśli możesz, schowaj się pod stołem i zostań tam do ustania wstrząsów.
- Przemieszczaj się tylko w celu znalezienia lepszego schronienia, unikając niebezpiecznych obszarów.
- Pozostań w budynku, aż wstrząsy ustąpią.
- Chroń się przed spadającymi przedmiotami.
- Nie wychodź na zewnątrz.
- Jeżeli leżysz w łóżku, zostań tam, osłaniając głowę i szyję poduszką.
- Nie korzystaj z wind.
W przypadku przebywania na zewnątrz:
- Jeśli jesteś w pojeździe, zatrzymaj się w miejscu z dala od budynków, drzew, wiaduktów i linii energetycznych.
- Jeśli idziesz pieszo, oddal się od budynków, drzew i kabli.
- Uważaj na spadające skały i osunięcia ziemi, jeśli jesteś blisko zboczy lub klifów.